“ခြင်္သေ့ – တောဘုရင်၏ ခမ်းနားထည်ဝါမှုနှင့် သိမှတ်စရာများ”

“ခြင်္သေ့ – တောဘုရင်၏ ခမ်းနားထည်ဝါမှုနှင့် သိမှတ်စရာများ”,

နိဒါန်း

တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအနက် “တောဘုရင်” ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရသော ခြင်္သေ့များသည် ၎င်းတို့၏ ခမ်းနားထည်ဝါသော ပုံပန်းသဏ္ဍာန်၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အင်အားနှင့် ပြိုင်ဘက်ကင်းသော သတ္တိတို့ကြောင့် လူသားတို့၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ရှေးယခင်ကတည်းက ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ ခြင်္သေ့အထီးများ၏ ဂုဏ်ယူစရာကောင်းသော အမွေးကြီးများ (mane)၊ ၎င်းတို့၏ ကျယ်လောင်သော ဟိန်းသံနှင့် အုပ်စုလိုက် နေထိုင်တတ်သည့် ထူးခြားသော လူမှုဘဝစနစ်တို့သည် ခြင်္သေ့များကို တောရိုင်းကမ္ဘာတွင် ထူးခြားသော နေရာတစ်ခု ရရှိစေခဲ့သည်။ ဤဘလော့ဂ်ပို့စ်တွင် ခြင်္သေ့များ၏ ကျက်စားရာဒေသများ၊ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသွင်ပြင်လက္ခဏာများ၊ လူမှုဘဝပုံစံများ၊ အမဲလိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများ၊ မျိုးပွားခြင်းနှင့် မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများအပြင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရေးပါမှုများကိုပါ ပြည့်စုံစွာ ဆွေးနွေးတင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

ခြင်္သေ့များ၏ ကျက်စားရာဒေသနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ

ခြင်္သေ့များသည် ယနေ့ခေတ်တွင် အဓိကအားဖြင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များနှင့် သစ်တောငယ်များတွင် ကျက်စားကြပြီး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဂါ (Gir) သစ်တောတွင်လည်း အာရှခြင်္သေ့မျိုးစိတ်အနည်းငယ် ကျန်ရှိနေသေးသည်။ ခြင်္သေ့များသည် အပူပိုင်းဒေသများကို နှစ်သက်ကြပြီး၊ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မြက်ခင်းရှည်များ၊ ချုံပုတ်များ၊ သစ်ပင်များရှိရာ ဒေသများတွင် ပုန်းအောင်းနေထိုင်ခြင်းကို နှစ်သက်ကြသည်။

အာဖရိကတိုက်၏ ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များ

အာဖရိကတိုက်ရှိ တန်ဇန်းနီးယား၊ ကင်ညာ၊ ဘော့ဆွာနာနှင့် တောင်အာဖရိကကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် ခြင်္သေ့အုပ်စုကြီးများကို အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။ ဤဒေသများသည် ခြင်္သေ့များအတွက် အမဲလိုက်ရန် လုံလောက်သော သားကောင်များ ပေါများသည့်အပြင် နေထိုင်ကျက်စားရန် သင့်တော်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း ပေးစွမ်းသည်။ အာဖရိကခြင်္သေ့များသည် ၎င်းတို့၏ ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေအတွင်း လှည့်လည်သွားလာရင်း အုပ်စုလိုက် နေထိုင်ကြသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှားပါးခြင်္သေ့များ (အာရှခြင်္သေ့)

အာရှခြင်္သေ့များသည် အာဖရိကခြင်္သေ့များထက် အနည်းငယ်သေးငယ်ပြီး အမွေးကြီးများလည်း သေးငယ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်ရှိ ဂါ (Gir) သစ်တော တစ်ခုတည်းတွင်သာ ရှင်သန်ကျက်စားလျက်ရှိသည်။ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး အခြေအနေမှ ပြန်လည်ဦးမော့လာစေရန် ဂါ သစ်တောနှင့် သားရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော စီမံခန့်ခွဲမှုကြောင့် အာရှခြင်္သေ့အရေအတွက် တိုးပွားလာခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အန္တရာယ်အရှိဆုံး မျိုးစိတ်များအနက်မှ တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ခြင်္သေ့များ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသွင်ပြင်လက္ခဏာများ

ခြင်္သေ့များသည် ကြောင်ကြီးမျိုးနွယ်တွင် ကျားပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံး တိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်ကြသည်။

• အရွယ်အစားနှင့် အလေးချိန်- ခြင်္သေ့အထီးတစ်ကောင်သည် ခန္ဓာကိုယ်အရှည် ၆ ပေမှ ၈ ပေခန့် (အမြီးမပါ) ရှိနိုင်ပြီး အလေးချိန် ပေါင် ၃၃၀ မှ ၅၅၀ (ကီလိုဂရမ် ၁၅၀ မှ ၂၅၀) အထိ ရှိနိုင်သည်။ ခြင်္သေ့အမများသည် အထီးများထက် ပိုမိုသေးငယ်ပြီး အလေးချိန် ပေါင် ၂၆၅ မှ ၃၉၅ (ကီလိုဂရမ် ၁၂၀ မှ ၁၈၀) ခန့် ရှိနိုင်သည်။
• ဖိုခြင်္သေ့များ၏ အမွေးကြီးများ (Mane)- ဖိုခြင်္သေ့များ၏ လည်ပင်းနှင့် ပခုံးတစ်ဝိုက်တွင် ပေါက်နေသော အမွေးကြီးများသည် ၎င်းတို့၏ ထင်ရှားသော လက္ခဏာရပ်ဖြစ်သည်။ ဤအမွေးကြီးများသည် အထီးခြင်္သေ့၏ ကျန်းမာရေး၊ အသက်အရွယ်နှင့် ခွန်အားတို့ကို ဖော်ပြသည့် အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရန်ဖြစ်သည့်အခါတွင်လည်း လည်ပင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ အမွေးကြီး၏ အရောင်နှင့် ထူထဲမှုသည် မျိုးရိုး၊ ရာသီဥတုနှင့် တက်စတိုစတီရုန်း (Testosterone) ဟော်မုန်းပမာဏပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သည်။
• ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သွားများ- ခြင်္သေ့များတွင် အမဲလိုက်ရန်အတွက် သန်မာသော ကြွက်သားများ၊ ချွန်ထက်သော ခြေသည်းများ၊ အလွန်အားကောင်းသည့် မေးရိုးနှင့် ချွန်ထက်သော အံသွားများ ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံသည် လျင်မြန်စွာ ပြေးလွှားနိုင်ပြီး သားကောင်များကို ဖမ်းဆီးချုပ်ကိုင်နိုင်ရန် အထူးပြု ဖန်တီးထားသည်။

ခြင်္သေ့များ၏ လူမှုဘဝနှင့် အမဲလိုက်ခြင်း

ခြင်္သေ့များသည် ကြောင်ကြီးမျိုးနွယ်ဝင်များထဲတွင် တစ်ခုတည်းသော အုပ်စုဖွဲ့နေထိုင်တတ်သည့် တိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုကို “ခြင်္သေ့အုပ်စု” (Pride) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ခြင်္သေ့အုပ်စုတစ်ခုတွင် အထီးတစ်ကောင်မှ သုံးကောင်အထိနှင့် အမခြင်္သေ့များ၊ ၎င်းတို့၏ သားပေါက်များ စုစုပေါင်း အကောင် ၂၀ မှ ၄၀ ခန့်အထိ ပါဝင်နိုင်သည်။

ခြင်္သေ့အုပ်စု (Pride)

ခြင်္သေ့အုပ်စု၏ လူမှုဖွဲ့စည်းပုံသည် အလွန်ရှုပ်ထွေးသည်။ အမခြင်္သေ့များသည် အမဲလိုက်ခြင်း၊ သားပေါက်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် အုပ်စု၏ အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးတို့အတွက် အဓိကတာဝန်ယူကြသည်။ အထီးခြင်္သေ့များသည် အဓိကအားဖြင့် နယ်မြေကို ကာကွယ်ခြင်း၊ အုပ်စုကို ပြင်ပရန်သူများထံမှ ခုခံကာကွယ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။

အမဲလိုက်ပုံစံ

ခြင်္သေ့များသည် များသောအားဖြင့် ညဘက်တွင် သို့မဟုတ် ဆည်းဆာအချိန်တွင် အမဲလိုက်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အမခြင်္သေ့များသည် အုပ်စုလိုက် အမဲလိုက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သားကောင်များကို ဝိုင်းပတ်၍ ပိတ်ဆို့ကာ ထွက်ပြေးရန် လမ်းမရှိအောင် ဖန်တီးပြီးမှ တိုက်ခိုက်လေ့ရှိသည်။ ဤနည်းဗျူဟာသည် ကြီးမားပြီး အင်အားကြီးသော သားကောင်များကိုပင် အောင်မြင်စွာ ဖမ်းဆီးနိုင်စေသည်။

အစားအစာများ

ခြင်္သေ့များသည် အသားစားသတ္တဝါများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဓိကအစားအစာများမှာ မြင်းကျား၊ ဒရယ်၊ ကြံ့သူတော်၊ ကျွဲ၊ ငှက်ကုလားအုတ်နှင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဆင်ငယ်များနှင့် ကြံ့ပေါက်များပင် ဖြစ်သည်။ အစာရှားပါးသည့်အခါတွင် အသေးစား တိရစ္ဆာန်များ၊ တွားသွားသတ္တဝါများကိုလည်း စားသုံးကြသည်။

မျိုးပွားခြင်းနှင့် ခြင်္သေ့ပေါက်များ

ခြင်္သေ့မများသည် အသက် ၄ နှစ်ခန့်တွင် စတင်မွေးဖွားနိုင်ပြီး တစ်ကြိမ်လျှင် သားပေါက် ၁ ကောင်မှ ၄ ကောင်အထိ မွေးလေ့ရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလသည် ရက် ၁၁၀ ခန့် ကြာမြင့်သည်။ ခြင်္သေ့ပေါက်လေးများသည် မွေးစတွင် မျက်စိမမြင်နိုင်သေးဘဲ အကူအညီမဲ့ကြသည်။ ခြင်္သေ့မများသည် ၎င်းတို့၏ သားပေါက်များကို အခြားသားရဲတိရစ္ဆာန်များနှင့် အထီးခြင်္သေ့အသစ်များ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရန် ပထမရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ခန့် သီးခြားဖွက်ထားလေ့ရှိသည်။ ခြင်္သေ့ပေါက်လေးများသည် နှစ်နှစ်ခန့်အထိ မိခင်နို့ကို သောက်သုံးကြပြီး အမဲလိုက်ခြင်းနှင့် အုပ်စုလိုက် နေထိုင်ခြင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို သင်ယူကြသည်။